Από
Κυριακίδου Μαρία
Κτηνίατρος Θεσσαλονίκη

ΕΡΛΙΧΙΩΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΣΚΥΛΟΥΣ  ΠΟΥ ΜΕΤΑΔΙΔΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΤΣΙΜΠΟΥΡΙΑ:                   

            Τα τσιμπούρια είναι εξωπαράσιτα που  βρίσκονται στο δέρμα των ζώων (και των σκύλων) και του ανθρώπου και τρέφονται με αίμα. Εμφανίζονται κυρίως κατά τους ζεστούς ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες, αν και τα τελευταία χρόνια, λόγω της αλλαγής του κλίματος προς θερμότερο και υγρότερο, συναντώνται όλο σχεδόν το χρόνο.

          Βρίσκονται στο έδαφος και κυρίως στα χόρτα, όπου και περιμένουν το επόμενο θύμα τους. Με ειδικούς αισθητήρες θερμότητας και δονήσεων, αντιλαμβάνονται το ζώο που έρχεται, ανεβαίνουν επάνω του, βάζουν την προβοσκίδα τους μέσα στο δέρμα τους και ρουφούν αίμα (απαραίτητο για να γεννήσουν αυγά). Στη συνέχεια, αφού χορτάσουν, βγάζουν την προβοσκίδα τους από το δέρμα και πέφτουν, αναζητώντας επόμενο θύμα. Εάν ο αριθμός των τσιμπουριών είναι μεγάλος, η αναιμία του ζώου οφείλεται στην ποσότητα του αίματος που κατανάλωσαν αυτά από την απομύζηση. Επίσης, εκκρίνουν ουσίες, που προκαλούν παράλυση του ζώου (κροτωνική παράλυση).

        Οι συνέπειες όμως, δεν σταματούν εκεί. Αρκεί και μόνο ένα μολυσμένο τσιμπούρι για να μεταδώσει με το τσίμπημά του αιμοπαράσιτα και επομένως νοσήματα του αίματος. Τα νοσήματα αυτά, ανάλογα με το αιμοπαράσιτο που τα προκαλεί, είναι η ερλιχίωση, η μπαμπεζίωση (πιροπλάσμωση) και η κυκλική θρομβοκυτταροπενία (είδος ερλιχίωσης από Anaplasma platys).

 Τα συμπτώματα των νοσημάτων αυτών, τόσο στα ζώα, όσο και στον άνθρωπο είναι:

·       Στην οξεία μορφή: πυρετός, ανορεξία, κατάπτωση, ελαφρά αναιμία και λευκοπενία (έλλειψη λευκοκυττάρων-"στρατιωτών" του οργανισμού απέναντι στις μολύνσεις) και διόγκωση λεμφαδένων.

·       Στην υποξεία και χρόνια μορφή: απώλεια σωματικού βάρους, εναλλαγή κανονικής και μειωμένηςόρεξης, καλής και κακής διάθεσης, συμπτώματα που ο ιδιοκτήτης αποδίδει συνήθως στη ζέστη ή σε άλλους παράγοντες, αλλοιώσεις σε ένα ή και στα δύο μάτια. Η αναιμία γίνεται προοδευτικά σημαντική, πολλές φορές σε βαθμό που να κινδυνεύει η ζωή του ζώου. Επίσης σημαντική, είναι και η πτώση του αριθμού των λευκοκυττάρων (με αποτέλεσμα την εκδήλωση μολύνσεων π.χ. δερματολογικών, αναπνευστικών κ.ά.) και των αιμοπεταλίων (που βοηθούν την πήξη του αίματος) με αποτέλεσμα την εκδήλωση αιμορραγιών που δεν σταματούν από τραύματα , μύτη, ούλα, γεννητικά όργανα ή σε κοιλότητες του σώματος.

Η χρόνια μορφή είναι η πιο σιωπηλή και ύπουλη, γιατί δεν υπάρχει πυρετός ή άλλα δραματικά συμπτώματα και αν δεν γίνει έγκαιρα διάγνωση και θεραπεία, το ζώο οδηγείται στο θάνατο (χρόνια βαριάς μορφής ερλιχίωση).

Η διάγνωση γίνεται με ειδικό τεστ αίματος (άμεση διάγνωση σε 10-20 λεπτά) για την ερλιχίωση και με γενική εξέταση αίματος (αιματοκρίτης, εύρεση των αιμοπαρασίτων, μέτρηση των αιμοπεταλίων κλπ).

Η θεραπεία είναι σχετικά εύκολη στην οξεία μορφή και στα πρώτα στάδια της χρόνιας μορφής και γίνεται με τη χορήγηση ειδικής αντιβιοτικής ουσίας για 20-30 ημέρες. Το χρονικό αυτό διάστημα πρέπει να τηρηθεί οπωσδήποτε για  τρεις  λόγους:

α) γιατί έτσι καταστρέφονται τόσο τα ήδη υπάρχοντα αιμοπαράσιτα όσο και οι "νεαρές" μορφές τους, β) καταπολεμώνται οι ήδη υπάρχουσες μολύνσεις, και

γ) έτσι δίνεται ο απαραίτητος χρόνος στον οργανισμό να παράγει καινούργια λευκοκύτταρα και να μην είναι πλέον απροστάτευτος στις μολύνσεις.

Παράλληλα, παίρνονται υποστηρικτικά μέτρα για την αντιμετώπιση της αναιμίας (αναβολικά, μετάγγιση), της ανορεξίας και των άλλων συμπτωμάτων.      

Η πρόληψη είναι ο σημαντικότερος και πιο εύκολος τρόπος "αντιμετώπισης", δηλ. αποφυγή τσιμπήματος από τα τσιμπούρια. Για το σκοπό αυτό, χρησιμοποιούνται ειδικές εντομοκτόνες-εντομοαπωθητικές ουσίες σε μορφή σπρέυ (διάρκειας 1,5 μήνα) ή σε μορφή πιπέτας (αμπούλας «λαδιού», διάρκειας σχεδόν 1 μήνα). Το υγρό σπρέυ έχει καλύτερη διάχυση και γι'αυτό μεγαλύτερη διάρκεια, πρέπει όμως το ζώο να βραχεί με αυτό καλά και παντού (πρόσωπο, αυτιά, ανάμεσα στα δάκτυλα). Πιο πρακτική, μικρότερης διάρκειας όμως, είναι η πιπέτα (αμπούλα) που τοποθετείται σε 3 σημεία πάνω στο δέρμα (1.ανάμεσα στα αυτιά, 2.ανάμεσα στις ωμοπλάτες και 3. στη μέση της σπονδυλικής στήλης).

Δεν χρειάζεται να γίνεται επάλειψη με τα δάκτυλα ή ξύρισμα στην περιοχή εφαρμογής.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ είναι το ζώο να μη λούζεται και να μην βρέχεται γενικά  τουλάχιστον 2 μέρες πριν και 2 μέρες μετά την εφαρμογή του φαρμάκου, ώστε αυτό να συσσωρευτεί στις εκκρίσεις των σμηγματογόνων αδένων και να γίνει αδιάβροχο. Η επιλογή της μορφής του παρασιτοκτόνου εξαρτάται από τη φυλή, το σωματικό βάρος και το χαρακτήρα του ζώου, τον τύπο του τριχώματος, το χώρο διαβίωσης κ.ά.

Πρόσφατα κυκλοφόρησε και διπλή (δίχωρη) πιπέτα που καλύπτει και τις μολύνσεις από ψώρα και η συνεργική δράση των ουσιών της προκαλεί αποκόλληση του 80% των τσιμπουριών μέσα σε 12 ώρες, ενώ η δράση της στην ψώρα ξεκινά από τις 2 πρώτες ώρες της εφαρμογής της. Εφαρμόζεται σε 1 σημείο (ωμοπλάτες).

Φέτος κυκλοφόρησαν ακόμη: αμπούλα με 3 ουσίες που καλύπτει όλα τα εξωπαράσιτα: τσιμπούρια, ψύλλους (+αυγά+προνύμφες τους-θάνατος εντός 2 ωρών), κουνούπια (διροφιλαρίωση-σκουλήκια της καρδιάς), σκνίπες (λεϊσμανίωση) και μύγες που τσιμπούν, ΚΑΙ ακόμη χάπια από το στόμα για πρόληψη και θεραπεία από τσιμπούρια-ψύλλους με δράση για 1 ή 3 μήνες, ανάλογα το προϊόν. Τα χάπια πλεονεκτούν, καθώς η δράση τους είναι ανεξάρτητη του λουσίματος ή των βροχερών ημερών, αλλά καλύπτουν λιγότερα είδη παρασίτων.

Η χρήση αντιπαρασιτικών κολάρων στη περίπτωση της πρόληψης των τσιμπουριών είναι μόνο βοηθητική. Καλύπτουν τα διαστήματα που η δράση του σπρέυ και των πιπετών αρχίζει να πέφτει, μέχρι να γίνει νέα εφαρμογή τους και τέλος, συνιστώνται για την πρόληψη της λεϊσμανίωσης (όσα έχουν ένδειξη «εντομοκτόνο» από τον Ε.Ο.Φ).

Η χρήση των σκευασμάτων τύπου αεροζόλ είναι αναποτελεσματική, γιατί δεν καλύπτουν το τρίχωμα του ζώου και διασκορπίζονται στον αέρα. Συνιστώνται μόνο για χρήση στο χώρο.

Τα παλαιότερα σκευάσματα (σκόνες, δηλητηριώδη διαλύματα σε νερό) δεν χρησιμοποιούνται πλέον παρά μόνο σε εξωτερικούς χώρους και παραγωγικά ζώα. Χρειάζονται τακτική (εβδομαδιαία) εφαρμογή, χάνουν τη δράση τους μόλις βραχεί το τρίχωμα και υπάρχει πάντα ο κίνδυνος των δηλητηριάσεων.

Η βίαιη αποκόλληση των τσιμπουριών έχει σαν αποτέλεσμα να αποκοπεί η "προβοσκίδα" τους μέσα στο δέρμα, με κίνδυνο μόλυνσης και τη δημιουργία αποστήματος και δερματίτιδας. Επίσης, με την επαφή τσιμπουριού και μολυσμένου αίματος με τα χέρια, όπου υπάρχουν ορατές και αόρατες αμυχές, υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης της ερλιχίωσης και στον άνθρωπο, με τα ίδια συμπτώματα που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Σε περίπτωση που χρειάζεται να αφαιρεθεί άμεσα ένα τσιμπούρι και δεν υπάρχει το σπρέι, το καλύπτουμε με λίγο βαμβάκι εμποτισμένο με λάδι ή οινόπνευμα, περιμένουμε να πάθει ασφυξία και να βγάλει την προβοσκίδα του από το δέρμα και το απομακρύνουμε χωρίς να το αποκολλoύμε βίαια.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι, αν δεν έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης, ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι το ζώο του δεν τσιμπήθηκε από τα τσιμπούρια, γιατί αυτό πιθανόν να συνέβη σε ανύποπτο χρόνο. Π.χ. το τσιμπούρι ανέβηκε πάνω στο ζώο, έφαγε αίμα, μετέδωσε νόσημα και έπεσε πάλι στο έδαφος, στο χρονικό διάστημα που ο ιδιοκτήτης δεν είδε και δεν αντιλήφθηκε τίποτε, γιατί λ.χ. απουσίαζε.

Κυριακίδου Μαρία - Κτηνίατρος
Κτηνιατρείο Θεσσαλονίκη

ΚΤΗΝΙΑΤΡΕΙΟ - ΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ

riko

Τερψιθέας 13 & Καπετάν Ντόγρα Πυλαία Θεσσαλονίκη

Τηλ 2310-934743, 6944224233,

Οι συνεργασίες μας

facilities

 

επικοινωνία με την κτηνίατρο

 

.Vet Tech

 

Είσοδος στο Petshop μας

Επιλεγμένα Δημοσιεύματα

  • Αρχικό
  • Τίτλος
  • Ημερομηνία
  • Τυχαία
φόρτωση περισσοτέρων κρατήστε το πλήκτρο SHIFT για να τα φορτώσετε όλα φόρτωση όλων

Αγγελίες

  • Αρχικό
  • Τίτλος
  • Ημερομηνία
  • Τυχαία
φόρτωση περισσοτέρων κρατήστε το πλήκτρο SHIFT για να τα φορτώσετε όλα φόρτωση όλων

Φωτογραφίες